Atletiekbaan afmetingen: de 400 meterbaan uitgelegd
"Een rondje is 400 meter" klopt alleen in baan 1, en alleen als je op de juiste lijn loopt. Baan 8 is bijna 453 meter. Dat verschil verklaart waarom starts verspringen, waarom je trainingsrondjes niet kloppen als je in baan 4 loopt, en waarom een trainer die intervallen uitzet moet weten waar de meetlijn ligt. Hieronder alle afmetingen van de standaard 400 meterbaan, met de getallen die je in de praktijk nodig hebt.
De vorm: twee rechte stukken en twee halve cirkels
Een atletiekbaan is geen ovaal in de meetkundige zin. Het is een rechthoek met aan twee kanten een halve cirkel. Die vorm bepaalt alle andere maten.
| Onderdeel | Standaardmaat |
|---|---|
| Totale lengte (baan 1, op de meetlijn) | 400,00 m |
| Lengte recht stuk (2×) | 84,39 m |
| Bochtradius (binnenrand) | 36,50 m |
| Toegestane radius volgens World Athletics | 35,00 – 38,00 m |
| Breedte baanvak | 1,22 m ± 0,01 m |
| Breedte baanlijn | 5 cm |
| Aantal banen | 4 tot 9 (meestal 6 of 8) |
Waarom 84,39 m? Dat is geen gekozen getal maar een uitkomst. De bochtradius is 36,50 m, de meetlijn ligt 30 cm daarbuiten op 36,80 m, en samen moeten twee bochten plus twee rechte stukken precies 400 m opleveren:
2 × 84,39 + 2 × π × 36,80 = 168,78 + 231,22 = 400,00 m
Kies een andere radius en de rechte stukken veranderen mee. Bij een radius van 40 m wordt het rechte stuk 73,39 m. Dat soort banen bestaat, maar de 36,50 m-variant is de Standard Track uit de facilitaire handleiding van World Athletics en is wat je in Nederland vrijwel altijd aantreft.
De meetlijn: waar de 400 meter echt zit
Dit is het detail dat de meeste mensen niet weten, en dat alles verklaart.
- In baan 1 wordt gemeten op 30 cm van de opstaande binnenrand (de kerb). Is er geen opstaande rand, dan is het 20 cm van de lijn.
- In baan 2 tot en met 9 wordt gemeten op 20 cm van de binnenste baanlijn van dat vak.
Waarom het verschil? Bij een opstaande rand loopt een atleet er niet rakelings langs; 30 cm is een realistische aanname voor de lijn die daadwerkelijk wordt gelopen. Zonder opstaande rand loopt men dichter op de lijn.
Praktisch gevolg: loop je je rondje een halve meter van de binnenrand in plaats van 30 cm, dan loop je per rondje al ruim een meter extra. Over een 5000 m (12,5 rondjes) is dat 15 meter. Trainers die exacte intervallen willen, laten atleten daarom zo dicht als comfortabel op de binnenrand lopen.
Hoe lang is elke baan precies?
Dit is de tabel die je als trainer op zak wil hebben. Alle waarden gelden voor een standaardbaan met een radius van 36,50 m.
| Baan | Radius meetlijn | Lengte één rondje | Voorsprong t.o.v. baan 1 |
|---|---|---|---|
| 1 | 36,80 m | 400,00 m | — |
| 2 | 37,92 m | 407,04 m | 7,04 m |
| 3 | 39,14 m | 414,70 m | 14,70 m |
| 4 | 40,36 m | 422,37 m | 22,37 m |
| 5 | 41,58 m | 430,03 m | 30,03 m |
| 6 | 42,80 m | 437,70 m | 37,70 m |
| 7 | 44,02 m | 445,37 m | 45,37 m |
| 8 | 45,24 m | 453,03 m | 53,03 m |
Let op het patroon: vanaf baan 2 komt er per baan steeds 7,67 m bij. Dat is namelijk 2 × π × 1,22 — de omtrek van een cirkel met de breedte van één baanvak als radius. Het verschil tussen baan 1 en baan 2 is kleiner (7,04 m), omdat de meetlijn in baan 1 op 30 cm ligt en in baan 2 op 20 cm.
| Afstand | Rondjes in baan 1 |
|---|---|
| 200 m | ½ rondje |
| 400 m | 1 rondje |
| 800 m | 2 rondjes |
| 1000 m | 2½ rondjes |
| 1500 m | 3¾ rondjes |
| 3000 m | 7½ rondjes |
| 5000 m | 12½ rondjes |
| 10.000 m | 25 rondjes |
De versprongen start
Omdat de buitenste banen langer zijn, kan niet iedereen op dezelfde lijn starten. De startlijnen verspringen: elke baan start zoveel meter eerder als zijn rondje langer is. In de tabel hierboven staat precies hoeveel — voor een 400 m staat baan 8 dus 53,03 m vóór baan 1.
Het effect is dat iedereen exact dezelfde afstand aflegt. Wat niet gelijk is, is het soort afstand:
Binnenbanen (1 en 2) hebben een scherpere bocht. Je verliest meer snelheid in de bocht en je lichaam moet meer zijwaartse kracht opvangen. Bij een 200 m of 400 m wordt baan 1 daarom vaak als nadelig gezien.
Buitenbanen (7 en 8) hebben een ruimere bocht, maar je ziet je concurrenten niet — je loopt het grootste deel van de race blind, zonder referentie voor je tempo. Bij een 200 m is dat een tactisch nadeel.
Baan 3 tot 6 gelden als de beste banen, en dat is de reden dat ze bij wedstrijden aan de snelste atleten uit de series worden toegewezen.
Welke afstanden worden in banen gelopen?
| Afstand | In banen? |
|---|---|
| 60 m, 100 m, 110 m horden | Rechte baan, volledig in banen |
| 200 m, 400 m, 400 m horden | Volledig in banen |
| 4 × 100 m, 4 × 200 m | Volledig in banen |
| 800 m | Eerste bocht in banen, daarna vrij (of met breaklijn) |
| 4 × 400 m | Eerste been en eerste bocht van het tweede been in banen |
| 1500 m en langer | Niet in banen; gebogen startlijn |
De bijbehorende regels — startcommando's, valse starts, baanverandering en het hinderen van andere atleten — staan op onze pagina's sprinten regels, MiLa regels en estafette regels.
Wat ligt er nog op en rond de baan?
Een atletiekaccommodatie is meer dan de rondbaan. De technische nummers liggen in het middenterrein of langs de rechte stukken.
| Onderdeel | Afmetingen |
|---|---|
| Verspringen / hink-stap-springen | Aanloop min. 40 m × 1,22 m; zandbak min. 2,75 m breed, ca. 9 – 10 m lang. Zie verspringbak onderhouden. |
| Polsstokspringen | Aanloop min. 40 m (topwedstrijd 45 m) × 1,22 m; landingsmat min. 6 × 6 × 0,8 m |
| Hoogspringen | Aanloopsector min. 15 m radius; mat min. 5 × 3 m |
| Kogelstoten | Werpcirkel Ø 2,135 m, sector 34,92°, stopbord 10 cm hoog |
| Discuswerpen | Werpcirkel Ø 2,50 m, sector 34,92°, met werpkooi |
| Kogelslingeren | Werpcirkel Ø 2,135 m, sector 34,92°, met werpkooi |
| Speerwerpen | Aanloop 30 – 36,5 m, boogvormige afzetlijn, sector 28,96° |
| Steeplechase | Waterbak met balk; 5 hindernissen per ronde |
Het 100 m-gedeelte is onderdeel van de finishrechte. Voor de 110 m horden is een rechte baan van minimaal 110 m nodig, en daarom is de rechte van een volwaardige accommodatie vaak iets langer dan 84,39 m plus uitloop.
Oppervlak
Vrijwel alle Nederlandse wedstrijdbanen hebben een kunststof toplaag — meestal polyurethaan met rubbergranulaat. Dat is de standaard sinds de Olympische Spelen van Mexico 1968, waar voor het eerst op kunststof werd gelopen. Oudere banen zijn sintelbanen (gravel) of soms gras; die komen nog voor bij kleinere verenigingen en op schoolaccommodaties.
Het oppervlak bepaalt mede welke spikepennen je mag gebruiken: op moderne kunststofbanen is 6 mm of korter gebruikelijk, terwijl World Athletics tot 9 mm toestaat.
De indoorbaan: 200 m en gekantelde bochten
| Onderdeel | Indoorbaan |
|---|---|
| Rondelengte | 200 m |
| Aantal banen rondbaan | 4 tot 6 |
| Breedte baanvak | 0,90 – 1,10 m |
| Bochten | Gekanteld (tot ongeveer 35°) |
| Sprintbaan | Rechte baan van 60 m, met uitloop |
Een indoorbaan is half zo lang en veel smaller, en de bochten zijn gekanteld om de krachten op te vangen die bij een kleine radius ontstaan. Praktische gevolgen: een 200 m indoor is één hele ronde inclusief twee bochten (en dus beduidend langzamer dan outdoor), en de 400 m indoor wordt niet volledig in banen gelopen.
Indoor is de gebruikelijke sprintafstand de 60 m, en worden 110 m horden niet gelopen (dat wordt 60 m horden).
Veelgemaakte denkfouten
"Een rondje is altijd 400 meter." Alleen in baan 1, op de meetlijn. In baan 4 is het 422 m, in baan 8 453 m. Loop je je warming-up in baan 6, dan maak je per rondje bijna 38 m meer.
"De buitenbaan is langer, dus zwaarder." Je legt dezelfde afstand af door de versprongen start. De buitenbaan is tactisch lastiger (geen zicht op concurrenten), niet fysiek langer.
"De 100 m is een kwart van de baan." Nee — de rechte is 84,39 m. Een 100 m loopt dus door in de bocht of start iets voor het rechte stuk, afhankelijk van de accommodatie.
"Baan 1 is de beste baan." Bij een 200 m of 400 m is baan 1 juist nadelig: de bocht is het scherpst. Wedstrijdleiding wijst de snelste atleten meestal baan 3 tot 6 toe.
"Als ik op de lijn loop, loop ik 400 m." De meetlijn ligt 30 cm naast de binnenrand, niet op de baanlijn. Wie op of net buiten de eerste baanlijn loopt, loopt structureel te veel.
Veelgestelde vragen
- Hoe lang is een atletiekbaan?
- Een wedstrijdbaan is 400 meter lang, gemeten in baan 1 op de meetlijn die 30 cm van de opstaande binnenrand ligt. De baan bestaat uit twee rechte stukken van 84,39 m en twee bochten met een binnenradius van 36,50 m.
- Hoe breed is een baanvak op een atletiekbaan?
- Elk baanvak is 1,22 m breed, met een tolerantie van 1 cm. De baanlijn van 5 cm aan de rechterkant hoort bij die breedte. Een volledige wedstrijdbaan heeft 4 tot 9 banen; 6 of 8 is het meest gebruikelijk.
- Hoe lang is een rondje in baan 8?
- Een rondje in baan 8 is 453,03 m — ruim 53 meter langer dan in baan 1. Baan 2 is 407,04 m, baan 4 is 422,37 m en baan 6 is 437,70 m. Vanaf baan 2 komt er per baan 7,67 m bij.
- Waarom starten atleten op verschillende plekken?
- Omdat de buitenbanen langer zijn. De startlijnen verspringen precies zoveel meter als het verschil in rondelengte, zodat iedereen dezelfde afstand aflegt. Bij een 400 m start baan 8 daarom 53,03 m vóór baan 1.
- Hoeveel rondjes is 1000 meter op een atletiekbaan?
- Tweeënhalf rondje in baan 1. Een 1500 m is 3¾ rondjes, een 3000 m 7½ rondjes, een 5000 m 12½ rondjes en een 10.000 m 25 rondjes.
- Welke baan is het voordeligst bij een 200 of 400 meter?
- Baan 3 tot 6 gelden als de beste banen en worden bij wedstrijden aan de snelste atleten uit de series toegewezen. Baan 1 heeft de scherpste bocht en kost daardoor meer snelheid; in baan 7 en 8 loop je met een ruimere bocht maar zonder zicht op je concurrenten, wat tactisch nadelig is.
- Welke afstanden worden volledig in banen gelopen?
- Alles tot en met de 400 m, inclusief 400 m horden, 4 × 100 m en 4 × 200 m. De 800 m wordt de eerste bocht in banen gelopen en daarna vrij; bij de 4 × 400 m geldt dat voor het eerste been en de eerste bocht van het tweede been. Vanaf 1500 m wordt niet in banen gelopen en is er een gebogen startlijn.
- Hoe groot is een indoor atletiekbaan?
- Een indoorbaan is 200 m lang met 4 tot 6 banen van 0,90 tot 1,10 m breed, en heeft gekantelde bochten om de krachten bij de kleine bochtradius op te vangen. De sprintafstand indoor is de 60 m, op een rechte baan met uitloop.
Bronnen
- World Athletics — Track and Field Facilities Manual
- World Athletics — Technical Rules, Deel II Looponderdelen
- Atletiekunie — technische regels looponderdelen
- Wikipedia (NL) — Atletiekbaan
Gecontroleerd in oktober 2026. Baanlengtes in de tabel zijn berekend voor een standaardbaan met een bochtradius van 36,50 m. World Athletics staat radii van 35,00 tot 38,00 m toe; bij een afwijkende radius veranderen de lengte van het rechte stuk en de voorsprong per baan mee. Vraag bij twijfel de meetgegevens van je eigen accommodatie op bij de baanbeheerder.